Η απονοηματοδότηση της γνώσης
Το σχολείο απονοηματοδοτεί τη γνώση που παρέχει, αποκλείοντας τα ερωτήματα των μαθητών/ριών από το περιεχόμενο των προγραμμάτων σπουδών, τόσο στην επιλογή των γνωστικών αντικειμένων που διδάσκονται, όσο και στο περιεχόμενο κάθε ενός από αυτά. Με μια φράση, το πρόγραμμα σπουδών είναι μονολογικό. Μονολογικό είναι ό,τι έχει προκαθορισμένο συμπέρασμα, καθώς δεν το συνδιαμορφώνει με άλλους παράγοντες.
Μονολογικά προγράμματα σπουδών
Τα προγράμματα σπουδών διαμορφώνονται από φορείς του κράτους και ανακοινώνονται σε μαθητές/ριες και εκπαιδευτικούς ως τετελεσμένα.
Ως προς τη διαδικασία, το υπουργείο Παιδείας αναθέτει σε επιτροπή να προτείνει προγράμματα σπουδών, με γνωστικά αντικείμενα που αποφασίζονται από την πολιτική ηγεσία, περιεχόμενο που προτείνεται από την εντεταλμένη επιτροπή και για το οποίο το υπουργείο αποφασίζει. Απουσιάζουν τόσο οι μαθητές-ριες, όσο και οι εκπαιδευτικοί. Μάλιστα, ως μοναδικός-ή αρμόδιος-α για τη λήψη αποφάσεων ορίζεται προσωπικά ο/η εκάστοτε υπουργός (βλ. και εδώ). Οι φορείς του υπουργείου λειτουργούν υποστηρικτικά προς το έργο του/της.
"Φυσικά", δεν προβλέπεται ούτε δυνατότητα επιλογής μαθημάτων -έστω κι αυτών των μονολογικών, κλειστών, εννιάμηνης διάρκειας, μαζικών μαθημάτων. Μια υποψία επιλογής ήταν ένα μάθημα επιλογής που προβλέπονταν για ένα διάστημα στην α' Λυκείου, το οποίο καταργήθηκε.
Στη διδασκαλία
Η μονολογικότητα στο πρόγραμμα σπουδών θα περάσει, αναπόφευκτα, και στη διδασκαλία. Όσο κι αν τα επίσημα κείμενα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος αναφέρονται (πρβλ. εδώ) σε "μάθηση με νόημα", "αυτενέργεια", "ενεργό συμμετοχή" κ.ά., αυτοαναιρούνται όταν συγχρόνως αναγνωρίζουν την αυτενέργεια "καθοδηγούμενη", την ενεργό συμμετοχή σε προδιαμορφωμένα "περιβάλλοντα μάθησης" και "νόημα" μέσα από συνδέσεις με τη ζωή που τις αποφάσισαν οι ίδιοι/ες οι διαμορφωτές/ριες για λογαριασμό όλων των μαθητών/ριών αδιακρίτως.
Ο διάλογος στον οποίο προτρέπουν τους/τις εκπαιδευτικούς θα είναι πάν τα εναλλακτικός μονόλογος, αφού ο τελικός προορισμός είναι προκαθορισμένος. Αν ορίζεις τον προορισμό, ελέγχεις και τις διαδρομές προς αυτόν. Προφανώς έχει σημασία αν κατά τη διαδρομή ακολουθηθεί η μονότονη διαδρομή της εθνικής οδού ή όμορφα γραφικά μονοπάτια με όμορφη θέα, μα αυτό το ταξίδι θα είναι πάντα αποφασισμένο από όσους όρισαν τον προορισμό. Ο διάλογος, για να είναι διάλογος, θα είναι πάντα απρόβλεπτος.
