Σε μετάβαση από τον γκρεμό στο ρέμα
Έγινε ενημέρωση: 11 Σεπ
Ως υστερόγραφο όσων αναφέραμε για τη μετάβαση από τις φεουδαρχικές κοινωνίες και τη λογική διακυβέρνησης μέσω του φόβου βασανισμών και εκτελέσεων, στη διακυβέρνηση των μαζικών αστικών κοινωνιών με τεχνικές πειθάρχησης και αποκλεισμού (εδώ), ήρθε συνειρμικά ένα απόσπασμα από το "Το πορτρέτο της νιότης του καλλιτέχνη" (1916), το σχεδόν αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Ιρλανδού συγγραφέα Τζέιμς Τζόυς.
Σε ένα σημείο της αφήγησής του, επικεντρώνει σε ένα περιστατικό από τα μαθητικά χρόνια του πρωταγωνιστή σε ιρλανδικό κολέγιο του τέλους του 19ου αιώνα: Μερικοί συμμαθητές του είχαν εντοπιστεί να διαπράττουν κάποιο παράπτωμα (δεν διευκρινίζεται το περιεχόμενό του) και επρόκειτο να τιμωρηθούν από τη διοίκηση. Στο παρακάτω απόσπασμα, μια παρέα μαθητών συζητάνε για το περιστατικό:
Ο Ουέλς ρώτησε:
"Τι θα τους κάνουν;"
"Ο Σάιμον Μόουαν και ο Τάσκερ θα μαστιγωθούν", είπε ο Αθάι, "και τα παιδιά στις μεγάλες τάξεις μπορούν να διαλέξουν: Ή να μαστιγωθούν ή να αποβληθούν".
"Και τι θα διαλέξουν;" ρώτησε το παιδί που είχε μιλήσει προηγουμένως.
"Όλοι θ' αποβληθούν, εκτός από τον Κόριγκαν", απάντησε ο Αθάι. "Αυτός θα μαστιγωθεί από τον κύριο Γκλίσον".
"Εγώ ξέρω γιατί", είπε ο Σέσιλ Θάντερ, "και όχι οι άλλοι, γιατί το μαστίγωμα το ξεχνάς μόλις τελειώσει, αλλά την αποβολή απ' το κολέγιο τη σέρνεις μαζί σου σε όλη σου τη ζωή. Άλλωστε ο κύριος Γκλίσον δεν θα τους χτυπήσει δυνατά".
"Καλύτερα να μην το πάθεις", είπε ο Φλέμινγκ.
(μτφρ.: Μ.Σ., εκδ.: Σ. Ι. Ζαχαρόπουλος, 2022, σελ.: 58)
Αυτή είναι η δύναμη της πειθαρχικής διακυβέρνησης, λοιπόν: Μαθητής προτίμησε τον σωματικό βασανισμό μιας στιγμής αντί της 'καθώς πρέπει' πειθαρχικής τεχνικής της Εξέτασης, με την καταγραφή και αρχειοθέτηση των ατόμων που αποβάλλονταν από ένα σχολείο ("αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος", με σημερινή διατύπωση). Ποιος μπορεί να πει ότι δεν ήταν ώριμη η απόφασή του;
ΥΓ: Μια κωμική αντιστροφή της συνθήκης βρίσκεται στο ακόλουθο απόσπασμα από την κωμωδία "Top secret!" (1984), με έναν βασανιζόμενο που χάνει τις αισθήσεις του και βλέπει ένα όνειρο: https://www.youtube.com/shorts/HCpqLCeo-jk (με αγγλικούς υποτίτλους)
[Παρεμπιπτόντως, το συγκεκριμένο είδος εφιάλτη καταγράφεται ερευνητικά ως ένας από τους πιο κοινούς εφιάλτες ενηλίκων σε Ευρώπη, Κίνα και Β. Αμερική (βλ. και εδώ και εδώ)].
ΥΓ2: Και ένα όχι τόσο fun, μα fact: Στην Ελλάδα διατυπώθηκε ρητά η απαγόρευση των σωματικών τιμωριών μόλις το 1998 για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση (Π.Δ. 201/1998) και το 2005 (Ν. 3328/2005) για τη δευτεροβάθμια...
Εν τω μεταξύ, σαν από το 1998 ως το 2005 να το σκέφτονταν αν θα την απαγορέψουν και στη δευτεροβάθμια... ;Ρ
